Türkçe Ailesi

  1. Anasayfa
  2. Parçada Anlam

Parçada Anlam

Türkçe Ailesi Türkçe Ailesi -
2153 0

Bir duygu, düşünce veya olayı tam olarak anlatabilmek için bir araya getirilen cümleler topluluğuna paragraf denir.

A) ANLAM YÖNÜ

1. KONU

Üzerinde durulan, hakkında yazı yazılma gereği duyulan her türlü kavrama konu denir.

  • Konu, paragrafta ele alınan olay, durum, nesne veya kavram olabilir.

Konu, yazarın mesajını okuyucuya ulaştıran bir araçtır.

  • Konu paragrafın bir bölümünü değil tamamını kapsamalıdır.
  • Konuyu bulmak için ilk cümlelere ve sıkça tekrar edilen sözcüklere dikkat edilmelidir.

Örnek:

  • “Herkes lider olamaz. Kitleleri peşinden sürükleyip götürebilmek için birçok olumlu niteliğin bir kişide toplanması gerekir. Bilgi, çalışkanlık, disiplin, karizma, iyi hitabet, güçlü sezgiler… Bu nitelikler de yetmez. Ayrıca lider çok okumalı, çok çalışmalıdır. Toplum için fedakârlıkta bulunmalıdır.”

Paragrafın konusu: Liderin özellikleri

2. ANA FİKİR ( ANA DÜŞÜNCE)

Paragrafta okuyucuya verilmek istenen asıl düşünceye, mesaja ana fikir denir.

  • Ana fikir, yazarın paragrafı yazma amacıdır.
  • Ana fikir, bir yargı bildirir.
  • Tüm paragrafı kapsayan ve herkesin vardığı ortak düşüncedir.
  • Ana fikir yazıda bir cümle şeklinde olabileceği gibi paragrafa yayılmış da olabilir. 
  • Ana fikri bulmadan önce konu bulunmalıdır. Çünkü ana fikir, yazarın konuyu ele alma amacıdır.
  • “Yazar bu konuyu neden, ne amaçla anlatmış; bize ne anlatmak istiyor?” sorusunun cevabıdır.
  • “Paragrafın ana fikri nedir, paragrafta asıl anlatılmak istenen nedir, vurgulanan düşünce nedir, yazarın paragrafı yazma amacı nedir?” gibi sorular ana fikri buldurmaya yöneliktir.

Not: Ana fikir her zaman bizim de katılacağımız bir fikir olmayabilir. Önemli olan kendi düşüncelerimizi karıştırmadan yazarın ana fikrini bulabilmektir.

Örnek:

  • “Türk milletini şiirsiz düşünemeyiz. O, asırlar boyu şiirle düşünmüş, şiirle konuşmuştur. Kahramanlıklarını şiirle ifade etmiş; üzüntülerini, sevinçlerini şiirle dile getirmiştir. Analar, çocuklarını şiirle avutmuş, şiirle uyutmuştur. Ölenlerin arkasından şiirle ağlanmıştır. Sözün özü, Türk milleti şiir zevki olan ve şiire yatkın bir millettir.”

Paragrafın ana fikri: Şiir, Türk milletinin hayatında önemli bir yere sahiptir. Yazar, bu fikri anlatmak amacıyla bu paragrafı yazmıştır.

  • “El halısında desen, göz değmesin diye nazar boncuğu; serilen eve bolluk getirsin diye bereket ağacı; birlik ve beraberlik, dirlik ve düzen getirsin diye zincir hâline getirilmiş halkalar şeklinde gösterilir.”

Paragrafın konusu: Halı desenleri

Paragrafın ana fikri: Halıdaki desenlerin kendine özgü anlamları vardır. Yazarın “halı desenleri” konusunu anlatma amacı bu ana fikirdir.

  • Varlıklar içinde kendi değerleriyle ölçülmeyen tek varlık biz insanlarız. Bir atı güçlü ve çevik olduğu için överiz, kuşamıyla değil. Bir tazı koşmasıyla övülür, tasmasıyla değil. Niçin bir insanı da kendi özellikleriyle değerlendirmiyoruz? Şu kadar adamı, şu kadar köşkü, itibarı, geliri varmış… Hâlbuki bunlar çevresindedir, kendisinde değil.

Parçada vurgulanmak istenen asıl düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hayvanların güçlü özellikleri ön plana çıkarılmalıdır.

B) İnsanlar malıyla mülküyle değil kişilikleriyle değerlendirilmelidir. (Doğru cevap)

C) İnsan, çevresinden ayrı düşünülemez.

D) Kimi insanın değeri içinde, kiminin de dışındadır.

3. YARDIMCI FİKİR

Ana fikri çeşitli yönlerden açıklayan ve destekleyen diğer fikirlere yardımcı fikir denir.

  • Parçanın tamamını kapsamaz.
  • Ana fikrin anlaşılmasını sağlar, ikna ediciliğini artırır.
  • “Paragraftan hangisi çıkarılabilir veya çıkarılamaz, paragrafla ilgili hangisi söylenebilir veya söylenemez, paragrafta hangi yargıya ulaşılabilir veya ulaşılamaz, hangisinden bahsedilmiştir veya bahsedilmemiştir?” gibi sorular yardımcı fikri buldurmaya yöneliktir.

Örnek:

  • Başarıya giden yolda insanın ilk büyük düşmanı tembelliktir. Burada tembelliği tanımlamaya gerek yok. Onu herkes az çok tanır. Ancak söylemek ge­rekir ki tembellik insanın karşısına çıkıp yiğitçe sa­vaşmaz. Biçimden biçime girerek insanı alt etmeye çalışır.

Parçaya göre, tembellik için aşağıdakilerden han­gisi söylenemez?
A) Her zaman ayrımına varılmayan bir tehlike olduğu
B) İnsana yabancı olmayan bir davranış olduğu
C) Her insanı ayrı biçimde etkilediğiD) Öz güveni olmayan insanları kendine tutsak ettiği (Doğru cevap)

4. BAŞLIK

Paragrafı en iyi şekilde kapsayıp yansıtan, bir veya birkaç sözcükten oluşan ifadelere başlık denir.

  • Konuyu veya ana fikri yansıtır.
  • İlgi çekici ve düşündürücüdür.

5. ANAHTAR SÖZCÜKLER

Paragrafta konuyu en açık ve anlaşılır biçimde ifade eden sözcüklere anahtar sözcükler denir.

Örnek:

  • Spor yapmak, günlük hayatın sıkıntısını en aza indirmek için biçilmiş kaftandır. Koşmak, yürümek, jimnastik vb. sporlar vücudumuzun hücrelerine birikmiş olan kiri temizler. Bu kirlerden arınan insan da daha canlı, daha atak, daha sağlıklı olur. Bu da insanın genç ve dinç kalmasını sağlar.

Anahtar sözcükler: İnsan, spor, sağlık

6. OLAY – ZAMAN – MEKÂN – KARAKTER

Zaman, yer ve karakter ögeleri kullanılarak belli bir kural çerçevesinde oluşturulan edebi metinlere olay yazısı denir. Öykü, roman, masal, fabl gibi edebi türler olay yazılarıdır.

Örnek:

  • “Güneşli bir nisan sabahıydı. Çoban Haydar, her zamanki gibi koyunları ve keçileri ahırdan çıkarıp köylerinin yanındaki meraya doğru yola koyuldu. Amacı sürüyü otlatmak, kış boyunca iyi beslenemeyen koyunları ve keçileri taze otlarla iyice doyurmaktı. Köyün hemen yanındaki bu mera, bahar gelince bereketlenir, yeşilin bin bir tonuyla bezenirdi.

Olay: Haydar’ın sürüyü meraya götürmesi

Karakter: Çoban Haydar

Zaman: Nisan sabahı

Yer: Köyün yanındaki mera

7. PARAGRAFTA DUYULAR

Yazar, paragrafta görme, işitme, koklama, dokunma ve tatma duyularına yer verebilir.

  • Paragrafta hangi duyudan yararlanılmıştır veya yararlanılmamıştır sorusu gelebilir.

Örnek:

  • Bu mahallede oturanlar yaz sabahları ağaçlara yuva yapan bülbüllerin sesleriyle ve mis gibi kokan çiçeklerle uyanırlar. Ancak güneş, perdeleri aralayıp odalara sızdığında duyulan sadece kuş sesleri değildir. Çocuklar uyanmış ve cıvıl cıvıl sesleriyle sokakta oynamaya başlamışlardı.

Yararlanılan duyular: Görme, işitme, koklama

8. PARAGRAFTA DUYGULAR

Yazar, paragrafta sevinç, özlem, yakınma, pişmanlık, beğenme, küçümseme gibi duygulara yer verebilir.

Örnek:

  • Dışarıda çok güzel kar yağıyordu. Pencerenin önüne oturup kar yağışını seyrediyor, kar tanelerinin beyaz gülücükler dağıtarak süzüle süzüle yere inmesini seyretmekten büyük sevinç duyuyordum. Bu sırada yandaki kanepede oturan dedeme heyecanla seslendim: “Dede, bak! Her yer nasıl da bembeyaz oldu!” Dedem dışarı baktı ve bana; “Evet benim güzel kızım, tıpkı pamuk tarlası gibi.” dedi.

Paragraftaki duygular: Sevinç, heyecan

B) YAPI YÖNÜ

1. GİRİŞ

Anlatılacak konunun okuyucuya sezdirildiği veya doğrudan verildiği yazının ilk bölümüne giriş denir.

  • Giriş cümlesinden önce başka bir cümle olamaz. Bu yüzden giriş cümlelerinde “bu yüzden, bundan dolayı, ama, fakat, çünkü, oysa” gibi bağlayıcı ifadeler yoktur.

2. GELİŞME

Giriş bölümünden sonra gelerek onu açıklayan, girişte sezdirilen konunun ayrıntılarıyla ele alındığı bölüme gelişme denir.

  • Bahsedilecek olan bütün düşünceler bu bölümde anlatılır.
  • Yazının en uzun bölümüdür.
  • Yazar, düşüncelerini anlatmak için düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilir.

3. SONUÇ

Gelişme bölümünde anlatılan duygu, düşünce veya olayın bir sonuca bağlandığı bölüme sonuç denir.

  • “Demek ki, öyleyse, sonuç olarak, kısacası, özetle” gibi ifadelerle metin bitirilebilir.
  • Paragrafın ana fikrini bulmak için sonuç bölümüne dikkat etmeliyiz.

Örnek:

  • “Günlük yaşamımızda kullandığımız birçok madde sağlığımızı tehdit ediyor. Öyle ki soluduğumuz havadan, yediğimiz yemeklerden bile vücudumuza bol miktarda zehirli kimyasal maddeler giriyor. Arabaların egzozlarından çıkan dumanlar, bacalardan havaya karışan yakıt dumanları da zehirli maddelerle dolu. Sadece dışarısı mı? Evde de zehirli maddelerle çevrilmiş durumdayız. Evlerde kullandığımız böcek öldürücü ilaçlar, temizlik maddeleri vücudumuzu zehirleyen maddelerden sadece ikisi. Bu yüzden sağlıklı kalabilmek için yaşamımıza, yiyip içtiklerimize dikkat etmeli, sağlığımızın kıymetini bilmeliyiz.”

Bölümleri: İlk altı çizili kısım giriş, devamı gelişme, son altı çizili bölüm ise sonuçtur.

4. PARAGRAF OLUŞTURMA

Karışık şekilde verilen cümlelerden anlamlı bir paragraf oluşturmamız istenildiği şunlara dikkat etmeliyiz:

  • Önce bütün cümleler okunarak ne anlattığı belirlenmelidir.
  • Olay yazılarında olayların gerçekleşme sıralarına dikkat edilmelidir.
  • Düşünce yazılarında fikrin mantık sırası belirlenmelidir.
  • Giriş cümlesinde olamayacak ifadelere dikkat edilmelidir.
  • Şıklardan yola çıkarak soruyu çözmek işimizi kolaylaştırır.

Örnek:

I. Çanakkale sırtlarını bombardıman ettiler.

II. Bir topçu bölüğünde yalnız Seyit ve Ali adlı iki topçu eri kaldı.

III. Oradan geçip İstanbul’u almaya çalışıyorlardı.

IV. 1915 yılında düşman gemileri Çanakkale Boğazı’na gelmişlerdir.

V.  Oradaki askerlerimizin çoğu şehit düştü.

Sıralama: IV – III -I – V – II

5. PARAGRAF TAMAMLAMA

Paragrafta boş bırakılan yerler tamamlanırken paragrafın anlam bütünlüğüne dikkat edilmelidir.

6. PARAGRAFI İKİYE BÖLME

Yazar, konuyu anlatırken her paragrafta konunun farklı bir yönünü ele alır. Konu değiştikçe yeni bir paragrafa geçerek yazısını devam ettirir.

  • Konunun değiştiği ilk cümle bulunarak paragraf o cümleden bölünmelidir.
  • “Çünkü, ama, oysaki” gibi ifadeler konunun devam ettiğini, yeni bir paragrafa geçilmemesi gerektiğini gösterir.

Örnek:

  • “Heykelcilik, ilk insandan beri var olan bir sanat dalı. İlk insanlar; etkilendikleri, beğendikleri, saygı duydukları, onurlandırmak ya da anlamak istedikleri varlıkların heykellerini yaptılar. Heykelcilik sanatında ilk insanlardan bugüne çok yol alındı. Eskiden ilkel aletlerle yapılan bu güzel sanatlar şimdilerde modern aletlerle yapılmaya başlandı.”

Açıklama: İlk paragrafta heykelciliğin ortaya çıkışı, ikinci paragrafta ise heykelcilikteki gelişme anlatıldığı için paragraf ikiye bölünmelidir.

7. PARAGRAFIN AKIŞINI BOZAN CÜMLE

Paragrafın anlam bütünlüğünü bozan, farklı bir konudan bahseden, savunulan fikre karşı çıkan cümleler paragraftan çıkarılmalıdır.

Örnek:

  • “Bundan yaklaşık yirmi yıl önce yazılı olarak haberleşmek için mektup kullanıyorduk. Bu yolla mektupların yerine varması günlerce, bazen haftalarca sürüyordu. Bugün, haberleşmek için çoğunlukla elektronik posta (e-posta) kullanıyoruz. Hatta çok uzaktaki tanıdıklarımıza mektupların aylar sonra ulaştığı bile oluyordu.”

C)DİL VE ANLATIM YÖNÜ

A. ANLATIM BİÇİMLERİ (TEKNİKLERİ)

1. Betimleme

Bir varlık veya kavramın okuyucunun gözünde canlanacak şekilde anlatılmasına betimleme denir.

  • Anlatılan varlık veya kavramın ayırt edici özelliklerinden bahsedilir.
  • İyi bir gözlem gerektirir.
  • Yazar, kendi bakış açısını ve duygularını katarak da betimleme yapabilir.
  • Sözcüklerle resim yapmak olarak tarif edebiliriz.

Örnek:

  • “Başımızın üstünde her zaman yeşil, iğne yapraklı dallardan örülü bir çatı var. Dallar öylesine sık ki, güneş ışığı aşağıya süzülemiyor bile. Ormanın içine doğru kilometrelerce uzayıp giden toprak bir yol… Çevredeki çiçeklerin insanı bayıltıcı kokusu ve kuşların tatlı nağmeleri…”

2. Öyküleme

Yaşanmış veya tasarlanmış bir olayın anlatıldığı anlatım biçimine öyküleme denir.

  • Öykülemede olay, zaman, mekân ve karakterler vardır.
  • Öykülemede zaman akış hâlindedir, birbirini takip eden olaylar vardır.
  • Öykü, roman, masal ve fabl temelinde öyküleme tekniğine dayanır.
  • Öyküleme ve betimleme birlikte kullanılabilir.

Örnek:

  • “Derse geç kalmıştım. Hemen bir taksi tuttum. Taksici beni derse yetiştirmek için biraz hızlı sürdü. Önümüzde giden araç ani fren yapınca ona arkadan çarptık. Bereket, taksici hemen frene basmıştı da çarpışma hafif oldu. Tabiî ben de derse yetişemedim.”

3. Açıklama

Herhangi bir konu hakkında bilgi vermek amacıyla kullanılan anlatım biçimine açıklama denir.

  • Amaç okuyucuyu bilgilendirmek, okuyucuya bir şeyler öğretmektir.
  • Yazarın duyguları değil nesnel bilgiler anlatılır.

Örnek:

  • “Yakup Kadri Karaosmanoğlu edebiyatımızın önde gelen sanatçılarından biridir. Roman, hikâye, anı gibi değişik alanlarda eserler vermiş olan sanatçı daha çok romanları ile tanınmaktadır. Romanlarında önceleri kişisel konuları işleyen sanatçı daha sonra toplumsal konulara yönelmiştir.

4. Tartışma

Yazarın kendi düşüncesini savunmak amacıyla kullandığı anlatım biçimine tartışma denir.

  • Amaç kendi düşüncesini savunmak, okuyucuyu ikna etmektir.
  • Kendi düşüncesinin doğruluğunu, karşıt düşüncenin yanlışlığını anlatır.
  • Öznellik vardır.

Örnek:

  • Bazı bilim adamları yanlış, anlaşılmaz bir Türkçe ile yazıyorlar. Üstelik bunlar, edebiyatçı olmadıklarını ileri sürerek, hoş görülmelerini de istiyorlar. Ama bu, mazeret olamaz. Çünkü bizim onlardan istediğimiz; duygu ve düşüncelerini düzgün bir dille yazmalarıdır. Bunun için de sanatçı olmaya gerek yoktur.

B. DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI

Parçada anlatılanları daha anlaşılır hâle getirmek, okuyucuyu etkileyip ilgisini çekmek ve ikna etmek için kullanılan yöntemlere düşünceyi geliştirme yolları denir.

1. Tanımlama

Bir varlık veya kavramın ne olduğunun anlatılmasına tanımlama denir.

  • Yapılan tanım “Bu nedir?” sorusuna cevap verir.
  • Tanımlar mutlaka nesnel olmak zorunda değildir, öznel tanımlama da olur.
  • Genellikle açıklama ve tartışma teknikleri ile kullanılır.

Örnek:

  • “Destanlar, tarihten önce ve tarihin başlangıcı sırasında bir milletin geçirdiği maceraları, yetiştirdiği kahramanları; doğa, evren ve toplum olayları hakkında düşündüklerini ve bunlar karşısında aldığı vaziyetleri anlatan din ve kahramanlık hikâyeleridir.

2. Örnekleme

Bir düşünceyi daha anlaşılır duruma getirmek, inandırıcı kılmak için kullanılan yola örnekleme denir.

Örnek:

  • “Bir yerde sabit cıvata gibi dönüp duranların ne kendilerine faydaları vardır, ne çevredekilere. Oysa dünyaya bakalım; her şey değişir, durmadan yol alır. Su, buhar olur, yağmura dönüşür; tohum, baş verir, çiçeğe durur; civciv, pek cılız doğar, kocaman bir horoz olur. Dünyada hiçbir şey durmaz. Bu doğanın bir parçası olan insan neden dursun?”

3. Benzetme

Bir varlık veya kavramı başka bir varlık veya kavramın özellikleriyle anlatmaya benzetme denir.

Örnek:

  • “Birikimsiz yazarlık saman alevi gibidir. Saman alevi çabucak tutuşup yine çabucak söner. Yazmak için yeterli donanıma sahip olmayan birikimsiz yazarlar da parlamış olsalar bile elbet bir gün saman alevi gibi sönüp giderler.”

4. Karşılaştırma

Birden fazla varlık veya kavram arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya konmasına karşılaştırma denir.

Örnek:

  • “Konuşma ile yazma farklıdır. Konuşma geçicidir, yazma kalıcı. Konuşma anlıktır, yazma sonsuz. Yazıya geçirilen her şey olduğu gibi korunur. Konuşma ise saman alevi gibi söylendiği anda yitip gider.”

5. Tanık Gösterme

Savunulan düşüncenin doğruluğunu kanıtlamak için tanınmış ve alanında uzman kişilerin sözlerine yazıda yer verilmesine tanık gösterme denir.

  • Kişinin sadece adını veya eserinin adını yazmak yeterli değildir. Tanık gösterme olması için o kişinin mutlaka bir sözüne yazıda yer verilmelidir.
  • Tırnak işareti içerisinde yazılan sözler bizim için ipucudur.

Örnek:

  • “Deneme, büyük savlar içermez. Daha çok duyguya, sezgiye, birikime ve akla dayanır. Denemede yazar kendi birikimini, içinden gelenleri özgürce aktarır. Bu nedenle Nurullah Ataç deneme için: “Deneme benin ülkesidir.” der. Bu görüşe katılmamak elde değildir.”

6. Sayısal Verilerden Faydalanma

Düşüncenin kanıtlanabilmesi için sayısal verilerden, istatistiki bilgilerden, anketlerden veya grafiklerden yararlanılmasına sayısal verilerden faydalanma denir.

Örnek:

  • “Ormanlar, dünyamızın akciğerleri gibidir. Ağaç ve ormanın insan hayatına doğrudan ve dolaylı o kadar çok faydası vardır ki… Aklıma gelen birkaçını sıralayayım isterseniz. O zaman ne demek istediğimi daha iyi anlamış olursunuz. Tabiatın harika, sessiz süpürgeleri ormanlar yaratılmasaydı yaşadığımız dünya tozdan geçilmeyecekti. 1000 m² ladin ormanı yılda 32 ton, kayın ormanı 68 ton ve çam ormanı ise 30-40 ton tozu hüp diye emebilir ve havadaki zehirli gazları da filtre eder.”

C. ANLATICI

Olaya dayalı metinlerde olayı, kişileri ve mekânı okuyucuya anlatan kişiye anlatıcı denir.

1. 1. Kişi Ağzıyla Anlatım

Yazar, kendi başından geçen veya içinde bulunduğu bir olayı anlatır.

  • Birinci tekil (ben) ve birinci çoğul (biz) kişi ekleri kullanılır.

Örnek:

  • “Kimse farkına varmadan evden çıktım. Doğruca alet edevatın bulunduğu depoya gittim. Duvara yaslı duran kazmayı kaldırıp ağırlığına baktım. İmkânı yok, bunu götüremezdim. Çok ağırdı. Küçük keser de aynı görevi görürdü. …”

2. 3. Kişi Ağzıyla Anlatım

Yazar, başkasından duyduğu ve gördüğü bir olayı anlatır.

  • Üçüncü tekil (o) ve üçüncü çoğul (onlar) kişi ekleri kullanılır.

Örnek:

  • “Yazdan kalma bir gündü. Güneş, insanın içini ısıtıyordu. Cemil, sahilde oturmuş, dalgaların sesini dinlerken üstünden hızla geçen martıların çığlığı andıran sesiyle irkildi.”

D. BAKIŞ AÇISI

Olaya dayalı metinlerde anlatıcının başvurduğu üç çeşit bakış açısı vardır:

1. İlahi Bakış Açısı

Anlatıcı olayların gelişiminden kahramanların neler düşündüğüne kadar her şeyi bilir.

  • Üçüncü kişi ağzıyla anlatımda kullanılır.
  • Anlatıcı kahramanın aklından geçenleri, olayların nasıl biteceğini baştan bilir.

Örnek:

  • Selim, elindeki ağır bavulu sürükleyerek götürmeye çalışıyordu. Anlaşılan bavul çok ağırdı. Birkaç metre ilerledikten sonra Selim durdu. Bir ağacın gölgesinde dinlenmeye başladı. Aklına; annesi, babası, köyde geçirdiği güzel günler geldi.

2. Kahraman Bakış Açısı

Olayın, kahramanın ağzından anlatılmasıdır.

  • Anlatıcı ile olaydaki kahraman aynı kişidir.
  • Birinci kişi ağzıyla anlatımda kullanılır.

Örnek:

  • Okuldan çıkıp durağa doğru ilerlerken karşıma yedi sekiz yaşlarında bir çocuk çıktı. Elindeki mendili bana uzatarak satın almamı istedi. Elbiseleri dökülen ve acınacak durumda olan bu çocuğu kıramadım. Bir lira karşılığında elindeki mendili aldım. Küçük çocuk bir lira kazanmanın sevinciyle yanımdan uzaklaşıp gözden kayboldu.

3. Gözlemci Bakış Açısı

Anlatıcı, olayları ve durumları tarafsız bir şekilde anlatır.

  • Üçüncü kişi ağzıyla anlatımda kullanılır.
  • Dışarıdan seyreden birisi anlatıyormuş hissi verir.

Örnek:

  • Adamın biri bir göletin başında oturmuş etrafı seyrediyordu. Bir köpeğin devamlı olarak gölete kadar gelip su içecekken kaçması dikkatini çekti. Köpek, su içmek için gölete geliyor ama suda yansımasını görüp korkuyordu. Köpek sonunda dayanamadı ve kendini suya atıp kana kana su içti.

E. ANLATIM ÖZELLİKLERİ

1. Özgünlük

Anlatımın, anlatıcıya özgü özellikler taşımasıdır. Başkasını taklit etme, başkasına benzeme, başkasından esinlenme, etkilenme yoktur. Orijinallik, özgünlük, kendine özgülük, alışılmışın dışında olmak ipucudur.

2. Özlülük

Anlatımda az sözle çok şey anlatmaktır. Sözü uzatmadan en kısa şekilde anlatmaktır.

3. Tutarlılık

Anlatımda birbiriyle çelişen düşüncelerin olmamasıdır. Yazı boyunca aynı düşünceyi savunmaktır.

4. Akıcılık

Yazının kolayca okunması, okumayı zorlaştıran sözcüklerin olmamasıdır.

5. Açıklık

Düşüncenin kolayca anlaşılması, yazarın anlattığı ile okurun anladığının aynı olmasıdır.

6. Doğallık

Anlatımın yapmacıksız, içten, samimi olmasıdır.

7. Duruluk (Sadelik)

Anlatımda süse, gösterişe kapılmamak, anlaşılması zor sözler kullanmamaktır.

8. Sürükleyicilik

Okuyucunun ilgisini canlı tutmak, okuyucuyu esere bağlamaktır.

9. Ulusallık (Millilik)

Bir millete özgü, bir milletle ilgili özellikler taşımasıdır.

10. Evrensellik

Dünyadaki tüm insanları ilgilendirmesi, herkese hitap etmesidir.

11. Çağdaşlık

Çağına uygun olması, çağının gerisinde kalmamasıdır.