7.Sınıf Alan Becerisi: DİL YAPILARI

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.1. Çekim eklerinin işlevlerini ayırt eder. [İsim çekim ekleri (çoğul eki, hâl ekleri, ilgi (tamlayan) eki, iyelik ekleri ve soru eki) üzerinde durulur.] [Fiil çekim ekleri (kip, kişi ekleri ve soru eki) üzerinde durulur.]

DYS.KY.7.1. Çekim eklerini işlevlerine uygun kullanır.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.2. Yargının gerçekleşme anını (-mAktA, -(I)yor; şu anda, hâlen şimdi, hâlâ vb.) gerçekleşme anından öncesini [-(I)yor, -(I)yordu, -(I)yormuş, -r, -Ar, -DI, -mIş; önce, dün, geçmiş vb.] gerçekleşme anından sonrasını [-(I)yor, -r, -Ar,-AcAk; sonra, yarın, gelecek vb.] ve sürekliliğini (-r, -Ar, -mAz; her gün, her zaman, daima, hiçbir zaman vb.) gösteren söz varlığını/dil yapılarını belirler.

DYS.KY.7.2. Yargının gerçekleşme anını (-mAktA, -(I) yor; şu anda, hâlen şimdi, hâlâ vb.) gerçekleşme anındanöncesini [-(I)yor, -(I)yordu, -(I)yormuş, -r, -Ar, -DI,-mIş; önce, dün, geçmiş vb.] ve gerçekleşme anından sonrasını [-(I)yor, -r, -Ar,-AcAk, sonra, yarın, gelecek vb.] ve sürekliliğini (-r, -Ar, -mAz; her gün, her zaman, daima, hiçbir zaman vb.) gösteren söz varlığını/dil yapılarını işlevlerine uygun kullanır.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.3. Fiilleri çeşitli yönlerden belirten söz varlığının/ dil yapılarının cümlenin anlamına katkısını (durum, zaman, yer-yön ve soru) belirler.

DYS.KY.7.3. Fiilleri çeşitli yönlerden belirten söz varlığını/ dil yapılarını durum, zaman, yer-yön ve soru işlevlerine uygun kullanır.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.4. Zıtlık işlevli söz varlığını/dil yapılarını (oysaki, yalnız, meğerse, -A karşın, gelgelelim, nerde kaldı, zıddına, dahası, her ne kadar ki, -(y)ken, -(n)A rağmen vb.) belirler.

DYS.KY.7.4. Zıtlık işlevli söz varlığını/dil yapılarını (oysaki, yalnız, meğerse, -A karşın, gelgelelim, nerde kaldı, zıddına, dahası, her ne kadar ki, -(y)ken, -(n)A rağmen vb.) kullanır.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.5. Sınırlama işlevli söz varlığını/dil yapılarını (-A kadar, -A dek, -A değin, -mAk üzere, sadece, yalnız, ancak, artık, bundan sonra, bir, tek, fakat, yalnızca, sırf, bir… bir … vb.) belirler.

DYS.KY.7.5. Sınırlama işlevli söz varlığını/dil yapılarını (-A kadar, -A dek, -A değin, -mAk üzere, sadece, yalnız, ancak, artık, bundan sonra, bir, tek, fakat, yalnızca, sırf, bir… bir … vb.) kullanır.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.6. İstek işlevli söz varlığını/dil yapılarını [-sA,
-sAnA, -A, -Ar mIsIn, -AyIm, -AlIm, keşke, ne olur, ne
olurdu, iste-, talep et-, bari, -AyIm, -AlIm vb.] belirler.

DYS.KY.7.6. İstek işlevli söz varlığını/dil yapılarını [-sA, -sAnA, -A, -Ar mIsIn, -AyIm, -AlIm, keşke, ne olur, ne olurdu, iste-, talep et-, bari, -AyIm, -AlIm vb.] kullanır.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.7. Olumsuzluk işlevli söz varlığını/dil yapılarını (güya, ne fayda, ne fayda ki, ne acı ki, ne gelir elden ki, ne mümkün, ne … ne …, -mAdAn vb.) belirler.

DYS.KY.7.7. Olumsuzluk işlevli söz varlığını/dil yapılarını (güya, ne fayda, ne fayda ki, ne acı ki, ne gelir elden ki, ne mümkün, ne … ne …, -mAdAn vb.) kullanır.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.8. Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında Türkçenin doğru, güzel ve etkili kullanıldığı cümleleri belirler.

DYS.KY.7.8. Türkçenin doğru, güzel ve etkili kullanıldığı
cümleler kurar.
DYS.KY.7.8.1. Cümleleri kendi ifadeleriyle yeniden kurar.

Öğrenme Çıktısı

Süreç Bileşenleri

DYS.DO.7.9. Bir fiilin gerçekleşmesinin gerekli olduğunun söylendiği (-mAlI, -mAsI gerek, -mAnIz gerek, -mAmIz gerek, -mAsI lazım vb.), dilek veya koşul olarak ifade edildiği (-sA), istek hâlinde belirtildiği (-A, -AyIm, -AlIm) ve emir şeklinde dile getirildiği (Ø, -sIn, -sInlAr) söz varlığı/dil yapılarını belirler.

DYS.KY.7.9. Bir fiilin gerçekleşmesinin gerekli olduğunun söylendiği (-mAlI, -mAsI gerek, -mAnIz gerek, -mAmIz gerek, -mAsI lazım vb.), dilek veya koşul olarak ifade edildiği (-sA), istek hâlinde belirtildiği (-A, -AyIm, -AlIm) ve emir şeklinde dile getirildiği (Ø, -sIn, -sInlAr) söz varlığı/dil yapılarını belirler.
DYS.KY.7.10. Anlamca çelişen kelimelere yer vermeden cümleler kurar.